Το 8ο Γυμνάσιο Αμαρουσίου στη Λαυρεωτική!
Συνεχίζοντας τις θεματικά προσανατολισμένες εκπαιδευτικές επισκέψεις μας, τη Δευτέρα 28 Νοεμβρίου 2022 η Α τάξη θα μεταβεί στο Αρχαιολογικό Μουσείο Λαυρίου, οι δε Β και Γ τάξεις στο Τεχνολογικό Πάρκο Λαυρίου. Με αυτήν την επιλογή προσεγγίζουμε την ιδιαίτερη ιστορική, κοινωνική και πολιτιστική φυσιογνωμία μιας περιοχής στην οποία η ζωή ανάγεται στη Νεότερη Νεολιθική περίοδο!
I. Αρχαιολογικό Μουσείο Λαυρίου
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Λαυρίου φιλοξενεί ευρήματα από την ευρύτερη περιοχή της Λαυρεωτικής (Σούνιο, Θορικός) και από τα μεταλλευτικά – μεταλλουργικά εργαστήρια, αναδεικνύοντας πτυχές της ανθρώπινης ζωής και δραστηριότητας στην περιοχή από το 5000 π.Χ. έως τον 6ο αι. μ.Χ. Σημαντική θέση στο Μουσείο κατέχουν οι ανάγλυφες πλάκες από τη ζωφόρο του ναού του Ποσειδώνα στο Σούνιο, καθώς και επιτύμβια και αναθηματικά ανάγλυφα από τους αρχαίους δήμους της Λαυρεωτικής. Η Λαυρεωτική κατοικήθηκε συνεχώς ήδη από τη Νεότερη Νεολιθική περίοδο (5400-4500 π .Χ). Η συνεχής κατοίκηση και η πολύμορφη δραστηριότητα που αναπτύχθηκε στον τόπο αυτό, που έγινε γνωστός κυρίως για το πλούσιο σε αργυρούχο μετάλλευμα υπέδαφός του, συντέλεσε στην εξαφάνιση πολλών από τα απομεινάρια παλιότερων περιόδων.
Ειδικότερα , η δραστηριότητα των μεταλλευτικών εταιρειών κατά το 19ο αιώνα και στις αρχές του 20ου , είχε σαν συνέπεια ευρήματα να διασκορπιστούν σε ιδιωτικές συλλογές ή να χαθούν.Ορισμένες από τις αρχαιότητες που είχαν συγκεντρωθεί στα γραφεία των εταιρειών διαφυλάχθηκαν και εκτίθενται στο Μουσείο. Στόχος της έκθεσης είναι να δείξει τη συνέχεια της κατοίκησης από την απώτερη αρχαιότητα ως τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους και να δώσει μια πληρέστερη εικόνα των ευρημάτων από όλα τα σημεία της Λαυρεωτικής, όπου αναπτύχθηκαν οι αρχαίοι Δήμοι του Σουνίου , του Θορικού, της Αμφιτρτοπής και της Αναφλύστου.
Η πρώτη μικρή αίθουσα είναι αφιερωμένη στα μεταλλεία. Επεξηγηματικοί πίνακες , ευρήματα και μεταλλευτικοί όροι δίνουν μια εικόνα της επεξεργασίας του μεταλλεύματος. Στο αίθριο εκτίθενται μαρμάρινα έργα, επιτύμβια και αναθηματικά ανάγλυφα, αγάλματα της Αρτέμιδος και της Κυβέλης και μια ερμαϊκή στήλη, έργα που βρέθηκαν στη διάρκεια των εργασιών των μεταλλευτικών εταιρειών του 19ου αιώνα, με άγνωστο όμως τον ακριβή τόπο της ευρέσεως. Την ανατολική και νότια πλευρά του αιθρίου καταλαμβάνουν οι σωζόμενες ανάγλυφες πλάκες της ζωφόρου του ναού του Ποσειδώνα στο Σούνιο με θέματα από την κενταυρομαχία και τη γιγαντομαχία, έργο Κυκλαδιτών τεχνιτών του 5ου αιώνα π. Χ .
Στην αίθουσα στη βορειοανατολική γωνιά του αιθρίου εκτίθενται ευρήματα από τα γεωμετρικά και κλασικά νεκροταφεία του Θορικού και του Σουνίου. Μια προθήκη είναι αφιερωμένη σε μερικά από τα αντικείμενα της συλλογής του μηχανικού των μεταλλείων Α. Κορδέλλα και σε ευρήματα από το σπήλαιο του Πανός στην Ανάβυσσο , το Λιμάνι του Πασσά , το Δημολιάκι (Βήσα) και τα Πουσιπέλια. Στο κέντρο του αιθρίου τοποθετήθηκε το ψηφιδωτό δάπεδο από την παλαιοχριστιανική βασιλική που βρέθηκε στο Λαύριο
II. Τεχνολογικό Πάρκο Λαυρίου
Το Τεχνολογικό και Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου ιδρύθηκε στη θέση της παλαιάς Γαλλικής Εταιρείας Λαυρίου (Compagnie Française des Mines du Laurium) το 1992, με πρωτοβουλία του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου στοχεύοντας στη φιλοξενία και προώθηση ερευνητικών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.
Οι εγκαταστάσεις του ΤΠΠΛ περιλαμβάνουν βιομηχανικούς, εργαστηριακούς και επαγγελματικούς χώρους υψηλής αισθητικής και αρχιτεκτονικής αξίας, οι οποίοι χτίσθηκαν στην πλειονότητά τους κατά τη χρονική περίοδο 1875-1940. Αποτελείται από κτίρια διοίκησης και εγκαταστάσεις επεξεργασίας και εμπλουτισμού μεταλλευμάτων που εξακολούθησαν να στεγάζουν βιομηχανική δραστηριότητα μέχρι το 1988. Στα 120 χρόνια βιομηχανικής λειτουργίας τους, τα κτήρια του ΤΠΠΛ υπέστησαν σημαντικές μετατροπές, συμπληρώσεις και προσθήκες, προκειμένου να προσαρμοστούν στις απαιτήσεις της τεχνολογικής εξέλιξης.
Σήμερα, το Πάρκο διαθέτει ενιαίο χώρο 245 στρεμμάτων, ο οποίος περιλαμβάνει 41 κτιριακές μονάδες συνολικού εμβαδού 25.000 τ.μ., και έχει κηρυχθεί ενιαίο διατηρητέο μνημείο, από το Υπουργείο Πολιτισμού. Μέχρι σήμερα, έχουν αποκατασταθεί 80 στρέμματα εγκαταστάσεων με αρκετά κτίρια, αναδεικνύοντας το ΤΠΠΛ ως μοναδικό μνημείο βιομηχανικής αρχαιολογίας και αρχιτεκτονικής. Τα βιομηχανικά κτίρια έχουν ανακατασκευαστεί συνδυάζοντας την ανάδειξη της ιστορικής μορφής με τη σύγχρονη λειτουργικότητα. Στεγάζουν αρκετές νέες και καινοτόμες επιχειρήσεις, εργαστήρια του ΕΜΠ καθώς επίσης και ιδρύματα πολιτισμού και τέχνης,
Οι αξίες της περιοχής Λαυρεωτικής συνοψίζονται στις εξής:
Γεωλογική – Ορυκτολογική αξία: Παρουσιάζει μεγάλο γεωλογικό και ορυκτολογικό ενδιαφέρον. Χαρακτηριστικά της πετρώματα είναι τα μεταμορφωσιγενή (σερικιτικοί – χλωριτικοί σχιστόλιθοι) που εμπεριέχουν μεταβασάλτες και μεταγάβρους. Είναι ένα ανοιχτό ορυκτολογικό μουσείο, καθώς έχουν διαπιστωθεί γύρω στα 130 ορυκτά, πολλά από τα οποία προσδιορίστηκαν για πρώτη φορά εκεί.
Μεταλλευτική – Μεταλλουργική αξία: Η Λαυρεωτική περιέχει μεγάλη ποικιλία μεταλλευμάτων, πολλά από τα οποία από άποψη ποσοτική, δεν είναι εκμεταλλεύσιμα. Τα σπουδαιότερα από τα εκμεταλλεύσιμα είναι όσα περιέχουν αργυρούχο μόλυβδο και επίσης τα χαλκούχα και τα ψευδαργυρούχα, που βρίσκονται συνήθως ανάμικτα μεταξύ τους.
Περιβαλλοντική αξία (οικοσυστήματα, τύποι οικοτόπων, χλωρίδα, πανίδα): Στην περιοχή συναντώνται δάση με υψηλόκορμα δενδρώδη φυτικά είδη (κυρίως πεύκα) σε περιορισμένες θέσεις των ορεινών όγκων της Λαυρεωτικής, που χαρακτηρίζονται από μεγάλους ρυθμούς παραγωγικότητας και που αποτελούν καταφύγιο για πολλά είδη της πανίδας.
Βιομηχανική αξία: Το Λαύριο υπήρξε από τις πρώτες βιομηχανικές πόλεις της μετεπαναστατικής Ελλάδος, με σημαντική για την εποχή τεχνική και κοινωνική υποδομή και ανθούσα οικονομική δραστηριότητα. Στις παλιές βιομηχανικές εγκαταστάσεις της Γαλλικής Εταιρείας, έχει ιδρυθεί το «Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου» και το Βιοτεχνικό-Βιομηχανικό Εκπαιδευτικό Μουσείο.
Ιστορική αξία: Η περιοχή του Λαυρίου με τα φημισμένα της μεταλλεία, αποτελεί ιστορικό μνημείο της μεταλλευτικής τέχνης. Το όνομά του είναι συνδεδεμένο με τη φωτεινότερη εποχή του αρχαίου πολιτισμού, με την ακμή δηλαδή της αθηναϊκής πολιτείας.
Πολιτιστική αξία: Η χερσόνησος του Λαυρίου έχει σημαντικότατη αρχαιολογική αξία και έχει κηρυχτεί ως αρχαιολογικός χώρος σε πολλές αξιόλογες περιοχές της. Όπως προαναφέρθηκε, σήμερα συναντώνται μουσεία και πολιτιστικές δραστηριότητες.
Αισθητική αξία: Στην περιοχή του Λαυρίου, πέραν της παραλιακής περιοχής στην οποία αναπτύσσονται κυρίως οικιστικές δραστηριότητες, συναντάται, στην περιοχή κυρίως του Εθνικού Δρυμού Σουνίου, ένα εκτενές πευκοδάσος (Pinus halepensis). Ο Εθνικός Δρυμός Σουνίου είναι η σημαντικότερη ενιαία περιοχή όσον αφορά την προστασία του πευκοδάσους στη γεωγραφική ζώνη της νότιας Αττικής. Επίσης στο Λαύριο συναντώνται μνημεία βιομηχανικής αρχαιολογίας με σημαντική αισθητική αξία.
Αρχηγός της επίσκεψης ορίστηκε η εκπαιδευτικός της Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας κα. Ολυμπία Κοκκονούζη.
Η προσέλευση των μαθητριών και μαθητών θα γίνει κανονικά μέχρι τις 8:15.
Με σεβασμό
Αθανάσιος Ραφτόπουλος
Φιλόλογος, Διευθυντής
